Kobieta prawdy ci nie powie – recenzja książki „Woda na sicie”

Anna Brzezińska
„Woda na sicie”
Ocena recenzenta
4.0/5
Ocena użytkowników
5 (1 głos)
Lubię nietypową fantasy, tę sprytną mieszankę historycznej jej odmiany i subgatunku high, gdzie dominuje narracja światocentryczna. Ale Brzezińska choć schematy dobrze zna, to nie chce iść wyznaczonym szlakiem, dlatego też lawiruje między literackimi tropami, bawi się toposami i archetypami, i do końca pozostawia czytelnika na progu niewiadomej, a i po zakończeniu pozostaje niejednoznaczna. „Córki Wawelu” były znakomitym powrotem do pisarstwa, ale to „Woda na sicie” przywraca Brzezińską światku fantastycznemu.

Zabawne, że w wywiadach dotyczących premiery ciekawych „Córek Wawelu” autorka powiedziała, że na razie żegna się z twórczością fantastyczną, na rzecz prozy historycznej. A tu następna jej książka to czysta fantasy, choć nie będąca powierniczką dziedzictwa tolkienowskiego.

W lochach inkwizycji zostaje zamknięta La Vecchia, bękarcia córka dziedzica pobliskich ziem i posądzona o czary przedstawicielka niższej warstwy. W kolejnych „sesjach” składa zeznania i każde kolejne sprawia, że przesłuchujący nie wiedzą, co o tym wszystkim sądzić, dlatego że ta plącze się, czasami sama sobie zaprzecza, rozdmuchuje opowieść o nic niewnoszących do sprawy wydarzeniach, z kolei o tym, co jest istotne nieraz milczy bądź odpowiada zdawkowo.

Inkwizytorzy bywali co prawda bohaterami fantasy, ich ofiary zresztą też. Nie oni mają przyciągać i zachwycać czytelników, fabuła budowana jest za sprawą opowieści La Vecchii – jej zeznań, przesłuchań i tego, czego doświadcza, i te przeżycia stwarzają ją na nowo, zmuszają do pewnych oszustw i radykalnych zmian w wielu częściach swego życia. Czytelnik w wielu momentach skłaniany jest do uzupełniania niewiadomych własnymi przypuszczeniami i interpretacjami, chociaż nowe informacje nierzadko sprawiają, że musi zrewidować swe poglądy na niektóre wydarzenia, które nie zostały opowiedziane wprost.

„Woda na sicie” opatrzona została podtytułem „Apokryf czarownicy” sugerującym nam, że coś z tego, co zostanie nam przedstawione albo będzie nieuznane przez historię, albo realnie będzie stanowić czystą fikcję – i o ile sama książka to czysta fikcja literacka, o tyle zapiski z przesłuchań La Vechii nie dają się kompleksowo złączyć w jedną, spójną historię. To powieść, na którą składa się kilka opowieści (apokryfów), opowiadanych przez jedną osobę, a jej motywacji także trzeba się domyślać, ponieważ ta najbardziej wyraźna nie zawsze znajduje uzasadnienie.

Jest to zapewne duży plus. Ale w wielu miejscach może być odebrany jako minus, ponieważ apokryficzne wątki – nieczęsto splatające się ze sobą – nie pozwalają w pełni cieszyć się czytelnikowi wydarzeniami, a to z tego powodu, że w świecie przedstawionym tak naprawdę mogą wyglądać zupełnie inaczej. Jak smok, który uciekł z cyrku. Brzezińska więc nie stawia na przeżycia emocjonalne i rozrywkę, mimo że i takie doświadczenia można podczas lektury doznać, ale na intelektualną grę z czytelnikiem i zwracanie jego uwagi na kwestie świata (wzorowanego na średniowiecznych Włochach), ludzkiej natury i przede wszystkim kobiety w dobie niekorzystnych przemian, okresu, gdy jest na celowniku i żyje w świecie głównie patriarchalnym.

Czego zatem oczekiwać po „Wodzie na sicie”? Z pewnością czytelniczych wymagań i w materii narracyjnej, i fabularnej, i – a może przede wszystkim – charakterologicznej. Anna Brzezińska nie zawodzi i ponownie stworzyła dzieło, o którym się nie zapomni i będzie głośno dyskutować. Zwłaszcza, że poukrywane to tu, to tam mniej lub bardziej jawnie treści są nad wyraz aktualne.
KOMENTARZE (0) Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się!
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy.
  • Ostatnie artykuły

Copyright © 2004-2019 Bestiariusz.pl. Wszelkie prawa do treści, grafiki oraz zdjęć dostępnych na stronie są zastrzeżone na rzecz Bestiariusz.pl lub odpowiednio na rzecz podmiotów, których materiały są udostępnianie na podstawie współpracy z Bestiariusz.pl.

Teraz jest 22 maja 2019, 19:59 — Strefa czasowa: UTC + 1
Engine: NERV 4.0 BETA
Warunki użytkowaniaPolityka prywatnościUsuń ciasteczka