Groza i gawęda - recenzja książki "Opowieści niezwykłe"

Andrzej Sarwa
„Opowieści niezwykłe”
Ocena recenzenta
5.0/5
Ocena użytkowników
brak (0 głosów)
W zbiorze dziewiętnastu opowiadań Andrzejowi Sarwie udało się zawrzeć wszystko to, co najlepsze w minionej epoce polskiej grozy (Stefan Grabiński, Tadeusz Miciński): atmosfera niepokoju i tajemniczości, diagnoza ludzkich dążeń, obaw i strachu, stopniowe budowanie napięcia oraz poczucie zagłębiania się w zagadkę w taki sposób, że potem trudno wrócić do normalności.

Andrzeja Sarwę czytelnicy mogą kojarzyć z rozmaitego dorobku, skupiającego się nie tylko na opracowywaniu opowieści folkloru, beletryzacji wątków z kultury ludowej (tzw. retelling) czy autorskiego tworzenia fabuł (zwykle o zabarwieniu fantastycznym), ale też z wszelkiego rodzaju zbiorów i redakcji artykułów, historii z zakresu etnografii, religioznawstwa, literatury popularnej czy leksykonów. Za swą pracę został odznaczony medalem „Zasłużonego dla Kultury Polskiej” i trudno się z tym nie zgodzić. Co ciekawe dla fantastów, był także członkiem kapituły Literackiej Nagrody Polskiej Literatury Grozy im. Stefana Grabińskiego.

W zbiorze „Opowieści niezwykłe” Sarwa zamieścił opowiadania, których inspiracje nie pozostawiają żadnych złudzeń („Strzyga”, „Porwanie mistrza Twardowskiego”, „Poltergeist”) oraz takie, które dla niewtajemniczonych, nierozeznanych mogą stanowić nie lada problem („Nadzieja”, „Wypalone ślady stóp potępieńca”), chociaż w książce nie brak również utworów czysto autorskich, niedających się nawet po dłuższej analizie uszeregować wobec jakiegokolwiek materiału źródłowego. W niektórych miejscach – ot, choćby dla osoby mało kojarzącej Sandomierz – można odszukać motywy i elementy z kultury rodzimego regionu autora.

Jednak nie to jest istotne w lekturze „Opowieści niezwykłych”. Nie widać tu usilnego dążenia do tego, aby czytelnik zdał sobie sprawę, że Sarwa to erudyta, biegły w folklorze i zwyczajach z różnych stron świata, a także czujny obserwator. To wychodzi mimochodem, ponieważ autor nienachalnie „karmi” odbiorcę licznymi ciekawostkami i faktami, skupia się właściwie na snuciu opowieści – i jak dobry gawędziarz, spisuje się w tej materii znamienicie, zabierając nas w sfery mroku, emocji, sentymentu i historii.

Niemniej, tym, co najbardziej wyróżnia opowieści nie jest wspomniana we wstępie groza – ona jest co prawda elementem kluczowym, nadającym całości wspólnych styków i charakteru, lecz za wyjątkowością „Opowieści niezwykłych” stoi styl Sarwy, odnajdującego się w literackich sytuacjach zdawać by się mogło dawno minionych. Z właściwym sobie pietyzmem, biegłością i pewnością w każdym opowiadaniu serwuje czytelnikowi inną warstwę tekstualną i sposób narracji, właściwy czasom i miejscom, w których osadzona jest akcja konkretnego tekstu. Dzięki tym z pozoru drobnym zabiegom autor uzyskał coś, czego ze świecą by szukać wśród licznych antologii i niezależnych krótkich form, czyli ścisłe złączenie formuły, tematu, okoliczności i gatunku (i odmiany). Tak skondensowane opowieści „smakują” niezwykle dobrze i rodzi się poczucie obcowania z różnymi twórcami, ale każdym równie uzdolnionym.

„Opowieści niezwykłe” Andrzeja Sarwy są więc i drogowskazem dla początkujących, przyszłych twórców prozy z pogranicza obyczaju, grozy, kryminału, chcących osiągnąć coś więcej niż zwykła rozrywka i kilka chwil literackiej zabawy; ale i przypomnieniem, że w dobie odradzającej się świetności polskiego horroru, są twórcy, który w trakcie kryzysu gatunku, potrafili tworzyć świetne, erudycyjne i poruszającego ważkie problemy.


Wersja papierowa: http://ksiegarnia-armoryka.pl/Opowiesci ... oryka.html
e-book: http://virtualo.pl/ebook/opowiesci-niezwykle-i131373/


++

KOMENTARZE (0) Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się!
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy.
  • Ostatnie artykuły

Copyright © 2004-2018 Bestiariusz.pl. Wszelkie prawa do treści, grafiki oraz zdjęć dostępnych na stronie są zastrzeżone na rzecz Bestiariusz.pl lub odpowiednio na rzecz podmiotów, których materiały są udostępnianie na podstawie współpracy z Bestiariusz.pl.

Teraz jest 19 paź 2018, 16:13 — Strefa czasowa: UTC + 1
Engine: NERV 4.0 BETA
Warunki użytkowaniaPolityka prywatnościUsuń ciasteczka