Swoje chwalić - recenzja książki "Zamki, pałace, dwory w Polsce"

Marek Gaworski
„Zamki, pałace, dwory w Polsce”
Ocena recenzenta
4.0/5
Ocena użytkowników
brak (0 głosów)
„Cudze chwalicie, swego nie znacie, sami nie wiecie, co posiadacie”, tak oto Stanisław Jachowicz skwitował pewne zjawisko, odnosząc się do niego wprawdzie nie wprost, lecz w swem utworze. Współcześnie takim komentarzem raczy się wszystkich, którzy wyśpiewują peany o cudach szerokiego, odległego świata, a nie mają pojęcia, jakie skarby skrywa nasza ziemia. „Zamki, pałace, dwory w Polsce” Marka Gaworskiego może być swobodnie opatrzony sentencją Jachowicza, bowiem ukazuje właśnie to, czym polskie dominia winny się szczycić.

Marek Gaworski otwiera album wstępem, raczącym czytelnika informacjami o tym, czym w ogóle są tytułowe budowle w naszym kraju i jakie mają znaczenie dla naszego dziedzictwa. Nie podejmuje się jednak zadania nader trudnego oraz „nieostrego”, nie stwierdza, nie generalizuje i nie próbuje wgłębiać się w historiozofię sensu i genezy zamków, pałaców i dworów w Polsce. Woli skupić się na faktach mniej niepewnych – zarysowuje historię takowych budowli na przestrzeni ostatnich wieków, tego, jak traktowali je zaborcy i okupanci, kiedy najbardziej ucierpiały.

Według autora, rzeczone twory architektoniczne są nader istotne, bowiem nie tylko są dowodami, ale i świadkami różnych wydarzeń historycznych, przez co ich magia wciąż trwa, mimo utraty przez owe budowle swych pierwotnych funkcji. Dzięki zgłębianiu dziejów oraz panującej weń atmosferze możemy zacząć domniemywać, na czym polegały, jak i w jakich okolicznościach przebiegały dworskie intrygi, romanse czy kształtowanie się państw albo regionów. Właśnie one umożliwiają zapoznanie się z zapleczem, miejscem powstawania dzieł sztuki, obiektów, gdzie budziły się przeróżne procesy kulturotwórcze. Tak w pigułce stara się charakteryzować je autor.

Następnie Gaworski w rozdziałach przygląda się tytułowym budowlom w poszczególnych województw – w sposób lakoniczny, acz wystarczający, aby zdobyć podstawową wiedzę, i na pewno książka jest znakomitą wprawką a kompendium dla przyszłego (a nawet obecnego) zamkoznawcy. Autor zarysowuje po krótce historie konkretnych obiektów – od powstania do czasów współczesnych), stara się zebrać najważniejsze informacje i nie rozwodzi się nad meandrami jego mieszkańców, stricte ograniczając się do wieści o samych zamkach, dworach i pałacach.

Jeżeli chodzi o sprawy formalistyczne – lingwistycznie autor nie jest co prawda poetą natchnionym, ale sporządzone przez Gaworskiego opisy są przejrzyste, poprawne i treściwe. Bardzo dobrze rozmieszczono w albumie także fotografie i rysunki – raczej nie ma możliwości, żeby czytelnik pomylił, któryś obraz z charakterystyką. Oba ta czynniki sprawiają, że z książką odbiorca zapoznaje się dość szybko, a sama esencja przyswaja się bez komplikacji.

Reasumując, „Zamki, pałace, dwory w Polsce” to album, opisujący ogromną ilość tychże budowli w pigułce, ale Marek Gaworski przyłożył wszelkich starań, żeby czytelnik spojrzał na relikty przeszłości i cuda rodzimej architektury w zupełnie inny sposób, niż na proste zabytki, bez głębszych funkcji, bez wpływu na rzeczywistość, bądź niewyznaczające kanonu późniejszemu budownictwu. Czas najwyższy – idąc tropem autora – przyjrzeć im się w odmiennych kategoriach i odrzucić powszechne schematy myślowe.
KOMENTARZE (0) Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się!
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy.

Copyright © 2004-2017 Bestiariusz.pl. Wszelkie prawa do treści, grafiki oraz zdjęć dostępnych na stronie są zastrzeżone na rzecz Bestiariusz.pl lub odpowiednio na rzecz podmiotów, których materiały są udostępnianie na podstawie współpracy z Bestiariusz.pl.

Teraz jest 27 kwi 2017, 06:23 — Strefa czasowa: UTC + 1
Engine: NERV 4.0 BETA
Warunki użytkowaniaPolityka prywatnościUsuń ciasteczka